|
|
| |
Sebasteion
Sebasteion yalnızca
Aphrodisias'ın değil tüm klasik arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan en dikkat
çekici bulgulardan birisidir. 1979 yılındaki istimlak sırasında tesadüfen
bulunan ve başka bir benzeri olmayan bu yapı, imparatorluk kültü olarak ayrı bir
yere sahip. Augustus'un Hellence karşılığı olan, Sebastos'tan türemiştir.
İmparator Augustus ve onun soyundan gelen imparatorlara ve tanrıça Aphrodite
kültüne adanmıştır. Günümüzde tapınaktan geriye sütun temelleri, Corinthian
stili sütun başlıkları kalmıştır. 4. ve 7. yy.daki depremlerin verdiği zararlara
ek olarak, Türk ve Bizans dönemlerindeki göçlerde tapınağa büyük zararlar
vermiştir.
Doğu-batı yönünde uzanmakta ve ızgara planlı kentteki, diğer hiçbir
yapıyla da aynı hizada değildir. 80m uzunluğunda 14m genişliğinde karşılıklı iki
uzun portikodan ve kaplama bir tören yolundan oluşmaktaydı.
Batıdaki portiko
uçları tetrapylonun da
önünden geçen bir caddeyle birleşmektedir. |
|
|
| |
İçteki ve
dıştaki sütun başlıkları görülmemiş miktarda kabartma ve dekor panelleri
içermektedir. Bunların en önemlileri Eros'un doğumu, Three
Graces(üç mühlet), Delphi'deki Apollo, Meleager, Archiles, Penhesilea, Nyssa ve
çocuk Dionysus. Ayrıca mitolojik figürlerin ve imparatorluk ailesi üyelerinin
kalıntıları görülüyor. Bunlar Augustus, Germanicus, Lucius, Gaius Ceasar,
Cladius ve Agrippa, Troy'dan kaçan Promethus ile birlikte Aeneas. Diğerlerinden
farklı Claudius'un Britanya fethini ve Nero'nun Ermenistan'ı fethini sembolize
eden ilginç bir kabartma grubu vardır. Augustus'un diğer ülkelerle sürdürdüğü
savaşları ve diğer toplumsal ilişkileri betimleyen birçok fragman depremlerin
etkisinden dolayı zarara uğramıştır. 3 katlı olan yapının ilk katı dor, ikinci
katı ion, üçüncü katıda korinth nizamında yapılmıştır. Yapılan çalışmalar
sonucunda, yapının güney portikosuna ait olan rölyefler ve diğer paneller ortaya
çıkartılmıştır. Kuzey portikoya ait fazla parça ele geçmemiş olsa da, yapılacak
olan çalışmalarla birçok eser gün ışığına çıkmayı beklemektedir.
Çok zengin süslemelerle donatılmış olan bu yapının, ikinci
katında mitolojik, üçüncü katında ise propagandaya yönelik heroik sahneler yer
almaktaydı. Bu benzeri olmayan rölyefler şu an kazı evi depolarında
korunmaktadır. 4. ve 7. yy depremleri neticesinde kuzey portikoyu süsleyen
rölyeflerin birçoğu kaybolmuştur. Elimize geçenler arasında, Augustus'un
yönetimi altına giren ülke halklarını simgeleyen figürler yer almaktadır. Bu
ırklar, Yahudiler, Besiler, Mısırlılar, Araplar vs… Üst panellerde ise kozmik
figürler betimlenmiştir. Ancak bunların içinden Okeanos ve Hemera'nın
betimlendiği iki tanesi bulunabilmiştir.
Yazıtlardan anlaşıldığı kadarıyla portikolar,
Cladius ve Nero zamanında, iki değişik aile tarafından yaptırılmıştır. İki katlı
propylonun ön yüzü de aynı aileler tarafından yaptırılan Julia Cladius
sülalesinin portre başları ile süslenmişti. Fakat sadece yazıtlı kaideler ortaya
çıkartılmıştır. Bizans dönemi yapıları ve evleri bu yapıya büyük oranda zarar
vermiştir. 7. yy depremleri sonucunda tamamen çöken yapının parçaları,
akropoldeki yapının ve şehri çevreleyen surların yapımında kullanılmıştır.
Tüm bu görkemli yapıların dışında, kent
bünyesinde yer alan ev yapıları, felsefe okulu, heykeltıraşlık okulu ortaya
çıkartılmıştır. Bu yapıların çoğunda, figüratif yada geometrik tarzda işlenmiş
mozaik kaplamalar, el işleri ve seramik kaplar bulunmuştur. 7. yy depremlerinden
sonra bu evlerin birçoğu terkedilmiş, yada kötü bir onarımla yeniden
kullanılmıştır.
Kısmen ortaya çıkartılan yapılar arasında,
Akropolün güneybatısında, mezarlığı ile birlikte bir manastır, tiyatro
hamamlarının güneydoğusunda da sonradan kiliseye çevrilmiş olan bir küçük
bazilika yer almaktadır.
Tüm bunların dışından Aphrodisias'ta büyük
bir Yahudi topluluğundan, bunların Sinegog'undan ve bu topluluğun
sempatizanlarından bahseden bir yazıt ve bulgular ele geçmiştir. Bu yazıtlarda
çoğunun meslekleri ile beraber sempatizanlarının da isimleri yer almaktadır. Bu
sempatizanlar, "Theosebeis" yani dindar olarak tanımlanmış olup, Yahudiliğe
karşı sempati duyan ancak dinlerini değiştirmeyen kesim olarak adlandırılırlar. |
|
|
|
|
|
|
